Zorg!

Het manifest van Hugo Borst is al weer bijna vergeten. Hij klaagde niet over over de inzet of kwaliteit van de medewerkers van het verpleeghuis waar zijn moeder verblijft. Het ging hem om het aantal beschikbare verzorgende en de tijd die zij beschikbaar hadden. Hij roemde een ander huis waar het wel lukte het goed te doen. Waar zit het onderscheid?

Afbeelding ColumnsMijn moeder zit in een verzorgingstehuis. Daar is per bewoner (nog) minder geld beschikbaar dan in een gemiddeld verpleeghuis. In haar huis wonen nogal wat bewoners die met de huidige indicatie-politiek niet meer toegelaten worden. Erfenis uit het verleden. Die bewoners kosten de instelling meer tijd en geld dan objectief gezien vergoed wordt. Hen wegsturen is de enige oplossing, maar natuurlijk geen optie. Ook mijn moeder krijgt meer speciale zorg dan waar ze strikt genomen recht op heeft in een verzorgingshuis. Ze hangt qua zorgvraag een beetje tussen verzorgingshuis en verpleeghuis in. Toch lijkt het alsof mijn moeder het beter heeft dan de moeder van Hugo Borst. Overdag verblijft ze in een aantrekkelijke, speciaal daarvoor ingerichte ruimte met een stuk of zeven anderen, en meestal zijn er twee vriendelijke, betrokken en terzake kundige begeleiders voortdurend aanwezig. Ze doen spelletjes met de bewoners, geven ze fruit en wat te drinken, gaan mee naar toilet met die dat nog min of meer kunnen, maken sinterklaasgedichten met ze, spreken ze bij herhaling aan, ook als mijn moeder suffig ingedut zit te wezen.

Rara hoe kan dat? Minder geld, betere zorg. Zit het dan toch niet in het systeem, maar in de uitvoering daarvan? Net zoals in mijn favoriete aandachtsgebied ’het onderwijs’? Want voor goed lesgeven is (ook) niet in de eerste plaats meer geld nodig…

Hugo Borst constateert ook in zijn manifest dat het in een ander verpleeghuis wél kan, betere zorg met de bestaande middelen. Wellicht dat hij zich dan toch tot de verkeerde richt? Natuurlijk helpt afname van de registratie-druk, er moet veel onzinnigs worden opgeschreven, en er zit vermoedelijk ook bij veel organisaties een dikke prop management. Maar dat doen die zorg-instellingen zélf. Die organiseren het zo. Dat is een gevolg van het in een verkeerde cultuur denken van de leiding. Ik liep een dag mee met de verzorgers in de instelling van mijn moeder, ik wilde wel eens weten hoe dat er uit zag, dat dagelijks werk daar. Je hebt geen duimdikke onderzoeksrapport nodig om te concluderen dat de overgrote meerderheid van de medewerkers in de zorg het werk naar beste kunnen uitvoert; het dagje meelopen zei me meer dan genoeg. Er wordt hard gewerkt en het is geen gemakkelijk werk, het vraagt een berg persoonlijke kwaliteit en vaardigheden en wat er mis gaat is vooral het gevolg van het gegeven dat werkelijk persoonlijke zorg zich moeilijk organiseren laat, of zoals een collega van mij het wel zegt: de zorg is geen melkfabriek, geen industrieel proces. Maar dan moeten we er ook die wetten niet op los laten. Wee het accountant-denken. Aan de marktsector danken we allerlei wanproducten die ze kwaliteitszorg noemen, die ineens onverkort voor zorg en onderwijs van toepassing worden verklaard, maar er in wezen slechts bedoeld zijn om de handen in onschuld te wassen als er iets fout gaat. Vinkjes zetten in plaats van aandacht geven. Met een beetje hulp van de staatssecretaris moet daar nog wel iets aan te doen zijn, maar verder?

Laten we de moed en kunde van zorginstellingen die het anders doen prijzen en die tot voorbeeld nemen. Dat schiet vermoedelijk harder op dan landelijk klagen.

Lees verder / reageer