Nederland vol?

De storm is weer geluwd. Het geroep alom dat Nederland vol zou zijn, is weer even verstomd. Alsof Nederland in de ogen van al die roeptoeters nu ineens weer leeg is. Denkfoutje, of beter; niet goed gekeken. Nederland is nooit vol geweest. 

Het afgelopen jaar fietste ik in een stuk of vier etappes het zogenaamde ’rondje Nederland’. Dat is een beschreven fietstocht langs de Nederlandse grenzen volgens zogenaamde LF-routes. Met uitzondering van het midden, Utrecht en Flevoland, kom je door alle provincies via landelijke fietspaden, voortreffelijk bewegwijzerd, zodat je je nergens een kaart nodig hebt en langs de allermooiste plekjes die Nederland kent. Naast de conclusies dat Nederland een prachtig fietsland is en dat ik dit veel eerder had moeten doen, weet ik nu nog iets heel zeker: Nederland is niet vol. Beter nog, Nederland is leeg. Hartstikke leeg.

Afbeelding FietsenFietsroutes brengen je uit de zogenaamde bewoonde wereld. Je laat de grote en kleine steden achter je en fietst letterlijk de ruimte in. Wandelend heb je het vaak over maar een paar kilometer, maar op de fiets zie je pas hoe veel uitgestrekte, lege natuur er is. Vele kilometers achtereen. Hooguit hier en daar een boerderij of klontje huizen, dorpjes met een bakker, een supermarktje en mini basisschool. Twintig huizen en een kroeg tegenover de kerk, het bestaat nog. Nederland vol? Waar mensen het idee vandaan halen dat Nederland vol zou zijn is mij nu een raadsel. Ja, als je in zo’n vol gestampte buitenwijk van een grote stad woont, of in een tot de laatste vierkante meter volgebouwde vinexlocatie, als je elke ochtend op de snelweg in een eindeloze file aanschuift, of als je probeert een zitplaats te veroveren in een afgestampte spits-intercity, ja, dan kun je de indruk krijgen dat Nederland vol is. Op die plekken is daar ook best wat voor te zeggen. Maar dat is een heel plaatselijke waarheid. Even verder kijken dan je neus lang is, levert een heel andere beeld. Het beeld dat Nederland ook heel leeg is.

Ruimte zat in Nederland dus, echt waar, ook voor de mensen die door bittere ellende van huis en haard verdreven zijn. Alleen dan moet je in al die wonderschone natuur of bij zo’n pittoresk dorpje geen wanstaltig, groot opberghok willen bouwen voor duizend of meer nieuwkomers. Dat is verkeerd denken. Dan zou ik ook dwars gaan. Het kan ook anders. Zet een paar goed uitziende, prima verzorgde woninkjes die in die omgeving passen bij elkaar. Woningen die – als ze voor deze groep niet meer nodig zijn –  ook geschikt zijn voor starters op de woningmarkt of mini-vakantieparkje. Organiseer de opvang, taallessen en de integratie naar maatschappij en werk kleinschalig en dichtbij. Dat helpen uitvoeren brengt werkgelegenheid naar plekken waar die nu spaarzaam is. Op de lokale school is een klein groepje nieuwe leerlingen vermoedelijk meer dan welkom. En zolang het behapbaar is, het ons lukt hen erbij te laten horen, als er contact gemaakt kan worden, zal het voor de omgeving geen schrikbeeld zijn.

Kost dat veel geld? Ja, dat kost veel geld. Maar dat geld hebben we wel. En een beetje verantwoordelijk mogen we ons wel voelen. Nederland is schathemelrijk en bouwde die welvaart op het eeuwenlang meedogenloos leegroven van koloniën. Ik ben er van overtuigd dat als je alles mee zou rekenen, de prijs van de huidige aanpak – politie inzet, protest bijeenkomsten, eindeloos vergaderen, mislukte plannen, overbodig geworden gebouwen en ga zo maar door – en de hiervoor geschetste ’landelijke’ manier, niet veel uiteen zal liggen. Utopisch? Welnee! Echt, Nederland is alles behalve vol.

Lees verder / reageer