Minister Dijkgraaf en het mbo

Even geleden schreef ik een ingezonden brief aan de nrc over de kabinetssamenstelling. Dat er een bewindsman kwam voor hoger en wetenschappelijk onderwijs en één voor po en vo. Daar tussen niks. Niet eens een staatssecretaris. Het mbo, met recht de hoeksteen van de samenleving, was weer eens over het hoofd gezien. Mijn vriendin poste het voor de aardigheid op linkedin en zie daar, 100, 500, 2000, 4000… Het werd gelezen, en niet zo’n beetje ook. Het gonsde fiks op het internet. Het werd helemaal mooi toen de nieuwe minister deze week direct na zijn aanstelling zomaar, ongevraagd meldde dat het mbo een buitengewoon belangrijke sector was die beslist zijn aandacht verdiende. 

Bingo. Heeft het volk dan toch invloed? Maakt het uit als je iets zegt of schrijft of was het een wonderlijk toeval? Zou hij ’s ochtends bij het ontbijt de nrc spellen of hebben zijn ambtenaren hem razendsnel iets ingefluisterd? Maakt niet uit, hij heeft het gezegd! En dat getuigt tenminste van voldoende intelligentie, hoewel ik al het idee had dat je hem niet snel op een domheid betrapt. Sommige mensen noemen hem zelfs te intelligent voor de politiek…

Nu is goed luisteren en om je heen kijken, goed sociaal gedrag zeg maar, niet alleen een eigenschap van prettig intelligente mensen. Het is ook een kenmerk van oplichters. Die kunnen je immers alles laten geloven. 

Tsja. Goed en kwaad zijn soms maar door een dun lijntje gescheiden. Dijkgraaf klinkt als een betrouwbare man. Maar ik stel toch voor dat we hem goed op zijn huid blijven zitten. Het mbo verdient die aandacht. Zeker gezien de doelen van deze regering.

Lees verder / reageer

Een minister voor het mbo!

Het nieuwe kabinet heeft een minister voor basis en voortgezet onderwijs, een minister voor hoger- en wetenschappelijk onderwijs en een minister voor…? Nee, geen minister voor mbo, dat vond men blijkbaar niet nodig. 

Dat is merkwaardig. Geen sector speelt zo’n belangrijke rol in de vormgeving van onze toekomst als het mbo. Geen klimaat doelstelling, geen miljoenen nieuwe huizen en al helemaal geen handen aan het bed zonder mbo.  We worden bedolven onder studenten met een master – blijkbaar de hoofdprijs op je cv. Theoretici, denkers adviseurs en creatievelingen te over, maar de mensen die het moeten doen, de vaklieden die het kunnen uitvoeren, daar komen we er steeds meer van tekort. We hebben vakkundige mensen nodig in de zorg,  mensen die de zonnepanelen op onze daken leggen, mensen die al die nieuwe huizen gaan bouwen, mensen die er voor zorgen dat de trein rijdt… En die moeten allemaal vakkundig opgeleid worden. Dat doet het mbo. Maar in de opleidingen van juist die sectoren loopt het aantal studenten terug.  Blijkbaar is werkeloos met een master een aantrekkelijker toekomst dan installateur zijn met meer dan genoeg werk. Daarbij is het mbo zwaar getroffen door alle corona beperkingen. Stageplekken verdwenen op slag, studenten raakten zoek; juist mbo opleidingen moeten het hebben van de nabijheid doen en leren. 

Het zal aloude onderscheid tussen hoofd of handen wel zijn. Je bent hoger of lager opgeleid. Middelbaar bestaat blijkbaar niet. Terwijl het toch de grootste groep is in ons land. De groep die inzicht en praktijk leert combineren. Maar daar is blijkbaar geen minister voor nodig. 

Het nieuwe kabinet begint met een pijnlijk missertje. Een blinde vlek voor het mbo heeft op termijn een hoge rekening. Zet de verwarming op het binnenhof maar een paar dagen uit. Misschien dat ze het dan een keer voelen.

Lees verder / reageer

Houd verbinding!

Als ik het goed heb begrepen gaan de meeste scholen voor deze ene week niet ineens het online onderwijs opnieuw optuigen. Prima, hoeft voor mij ook niet, het was al zwaar zat dit jaar.

Maar je kunt wel iets anders doen! Iets wat jou en je leerlingen of studenten helpt. Iets waar je in de gewone situatie nauwelijks aan toe komt.

Ga een goed gesprek aan!

Met allemaal. In teams of in zoom. Niet in groepen maar 1 op 1 of misschien in tweetallen, niet meer. Geen online onderwijs of iets wat daar op moet lijken, maar geef aandacht

Bereid een lijstje goede vragen voor. Hoe ze hun vrije tijd besteden, over hun hobby’s, of er thuis iets aan kerst gebeurt en zo ja wat, over bijbaantjes… Vragen waarmee je verbinding maakt, vragen waarmee je ze beter leert kennen. Luister en vraag door! Breng ze aan het vertellen. Zorg ervoor dat, in het geval er iemand meeluistert, je met je vragen kunt wisselen tussen ernst en onschuld. Vraag ook hoe het leren het afgelopen halfjaar ging, wat was goed, wat kon beter kon, hoe jij, juf, meester, meneer, mevrouw hen beter had kunnen helpen, waarop ze hopen voor het nieuwe jaar… En als ze toch thuis wat aan school willen of kunnen doen, wat dan. Bedenk een paar speelse en tegelijkertijd leerzame thuis- of buitenopdrachten. 

Laat ze voelen dat je ze gezien hebt. Gun jezelf daarvoor een keer alle tijd. Met een handjevol per dag, spreek je ze deze week allemaal. 

Groet en een goed jaar met je groepen toegewenst.

Ik meld mij weer in 2022

Lees verder / reageer

Stoelendans

De samenstelling van een nieuw kabinet staat op beginnen. Terwijl Nederland zich buigt over het menu van het kerstdiner, zitten er ook een aantal mensen met een gloeiend heet mobieltje in hun zak.

‘ik kan gebeld worden.’

De zoektocht naar een nieuwe minister van onderwijs kan beginnen. Want alstublieft; een nieuwe graag. De vorige, minister Slob, hebben we we op weinig goede ideeën kunnen betrappen. Alles bij het oude, hooguit met een extra schepje eisen en voorschriften er bovenop. Tijd voor iemand die weet waarover het gaat. Mag ik een voorstel doen? Ik vermoed dat ze er niet op zit te wachten, dat ze overgehaald zal moeten worden, maar dat zijn meestal de beste. Wat dacht u van Moniek Volman? Hoogleraar onderwijskunde. Een minister met werkelijk verstand van de sector zou een weldaad zijn na jarenlang met regelneven en nichten opgescheept te zijn. mevrouw Volman laat regelmatig in woord en daad zien dat ze weet wat er toe doet in onderwijs. Ze weet hoe goed onderwijs er in praktijk uitziet. Op het niveau van de klas, de school en in de maatschappij. Met haar aan het roer denk ik dat het dreigende gevaar van de school als efficiënte digitale kennisfabriek nog wel afgewend kan worden.

Alsjeblieft geen efficiency denker, of gelovige van de digitale revolutie. Als je de schimmige ideeën over hoe onderwijs er uit zou moeten zien aan de digi-deskundigen over laat, weten we wat we krijgen: eenzaam onderwijs in laptop-scholen zoals toen, van allesweter Murice de Hond. Gelukkig heeft die inmiddels een andere hobby. En liever op die plek ook geen politiek dier met meer zorgen over de eigen positie dan die van de mensen voor de klas.

MevrouwVolman, ik wil uw kerst niet bederven. En ik weet niet eens waar uw politieke voorkeur ligt. Maakt me ook niks uit. U hebt verstand van onderwijs, toont keer op keer een vriendelijk soort scherpte waar we dringend om verlegen zitten.. Denk er serieus over na als ze u bellen. Elst Borst moest ooit ook over de streep getrokken worden. We hielden er prachtige wetgeving aan over.

Maak mijn kerstdagen goed, en zeg ja als ze u vragen.

Lees verder / reageer

Kennis of kunde?

Het heet blijkbaar geen onderwijskunde meer. Of heb ik iets gemist?

In een artikel van hoogleraar onderwijskunde Monique Volman las ik dat het tegenwoordig bon ton is om onderwijskunde om te dopen tot onderwijswetenschappen. Onderwijs-wetenschappen? Daar kunnen we lang over bakkeleien. Onderzoeken die zouden aantonen dat bepaalde methodieken in het onderwijs effectiever zouden zijn dan andere, heb ik altijd met enige achterdocht bestudeerd. 

Anders dan in exacte wetenschappen is het in onderwijsonderzoek heel moeilijk leersituaties met elkaar te vergelijken. Zo is er bijvoorbeeld veel studie verricht naar de effectiviteit van samenwerkend leren. Voor iedereen die daar ervaring mee heeft zal duidelijk zijn dat vergelijkend onderzoek daar naar doen, allerlei valkuilen kent. Zijn vergelijkbare groepen gevormd? Is de kwaliteit van de begeleidend docent niet tenminste van zoveel belang voor het leereffect als de gekozen leerstrategie? Is er gekeken naar voorkennis en achtergrond van leerlingen? Het gedrag van een of enkele leerlingen kan een wereld van verschil maken voor het (klassikale) leereffect. Hattie heeft in zijn populaire boek ‘Visible Learning’ geprobeerd dat allemaal mee te nemen door een groot aantal onderzoeken met elkaar te vergelijken. En dan nog moet je zijn bevindingen lezen als voorzichtige aanwijzingen voor wat verstandig zou kunnen zijn om te doen. In die zin is het geen ‘harde’ wetenschap. 

Ik stel voor dat we het onderwijskunde blijven noemen, en ons er niet voor schamen dat het een praktijkstudie is. De onderwijswetenschap mag zich buigen over de grote ideeën er achter. Prima, ik weet graag vanuit welke visie op leren ik doe wat ik doe. Maar het staat of valt uiteindelijk allemaal weer met de kwaliteit van uitvoering door de docent. 

What else is new…

Lees verder / reageer