SIMON SCHRIJFT

Denken doe je met een pen. Schrijven dwingt je je gedachten af te maken en geeft je de mogelijkheid die met anderen te delen. Schrijven en samen hardop denken geven samenhang en betekenis aan je gedachten.

COLUMNS EN ESSAYS

Praktijkboek lesgeven in het MBO

Daar is het dan. Een week geleden presenteerden Kitty van Dijck en ondergetekende het Praktijkboek lesgeven in het mbo. Het is ons ‘grote’ antwoord op de steeds terugkerende vraag ‘maar hoe doe je dat dan?’, als we met mbo docenten aan de slag waren in de zogenaamde ‘didactische weken’. Het is met recht een praktijkboek geworden. Het staat boordevol met voorbeelden, tips, strategieën en werkvormen voor effectief leren en onderwijzen in allerlei verschillende onderwijsvormen. En natuurlijk komt ook ‘Op weg naar zelfsturing’ uitgebreid aan de orde. Er is bijna geen mbo te vinden waar dat niet speelt. Inmiddels kunnen we zeggen dat het goed ontvangen is. De eerste lezers vertellen ons plezierig verrast te zijn door de leesbaarheid, de balans tussen praktijk en theorie en de vele praktische voorbeelden. Dat was een pak van ons hart. Je leeft anderhalf jaar met een boek in wording en laat weliswaar regelmatig stukken

VERDER LEZEN | REAGEREN ►

Kennis

In de NRC van 29 november schrijft Maarten Huygen, oud onderwijsredacteur van die krant een artikel met de kop ’Het kind heeft kennis nodig’. Het is een voorpublicatie uit zijn boek ’Nog wat geleerd vandaag?’.  Hij houdt een pleidooi voor kennisrijk onderwijs en illustreert dat met voorbeelden van de Alan Turingsschool in Amsterdam Oost. De voorbeelden klinken me sympathiek in de oren. En natuurlijk doet kennis er toe. Zonder kennis geen inzicht. Om verbanden te zien moet je wel eerst wat weten. Ik ben ook geen voorstander van onderwijs dat alle initiatief bij het kind, de leerling of de student legt. Maar het antwoord op grote vragen leren zoeken en nieuwe kennis betekenisvol toepassen hoort ook bij leren. Zonder dat is kennisoverdracht een tamelijk zinloze onderneming.  Aleid Truijens doet het een week later in de Volkskrant nog eens dunnetjes over. Wat me zorgen baart bij dit soort artikelen is dat

VERDER LEZEN | REAGEREN ►

Iemand zijn!

Joep Dohmen is altijd al een van mijn favoriete Nederlandse filosofen geweest. Hij spreekt zich met regelmaat uit over onderwijs, heeft jaren zelf les gegeven en geeft altijd blijk van een kalme, weloverwogen visie op de turbulente ontwikkelingen in het onderwijs, met name rond het idee zelfsturing en maatschappelijke en persoonlijke ontwikkeling. Hij is inmiddels met pensioen, maar besloot er nog een keer goed voor te gaan zitten. In zijn laatste boek, Iemand zijn zijn, filosofie van de persoonlijke vorming (Ambo/Anthos, 2022) neemt hij onder anderen het begrip zelfsturing grondig onder de loep. Verplichte literatuur lijkt me voor elke docent in opleiding, maar ook uitermate inzicht verrijkend als je al jaren les geeft. Zo’n boek waarmee je eindelijk weer eens aan het denken gezet wordt waarom je nu eigenlijk doet wat je doet. Dohmen legt in heldere woorden uit waarom we moeten spreken van ’relationele zelfsturing’ en hij is niet

VERDER LEZEN | REAGEREN ►

Zelfsturing vergroot kansenongelijkheid

Het jaar is weer begonnen. Kort geleden had ik een bijeenkomst met een groep teamleiders uit het mbo. Eén van de thema’s op de agenda was ’Zelfsturing? Wat is het en wat moeten we ermee.’  Het begrip zelfsturing slingert alweer een poosje rond in het onderwijs. Zelfsturende teams en zelfsturende studenten; er is bijna geen ROC waar er niet tenminste over gesproken wordt. De wil tot zelfsturing zit in ieder mens. En die wil volstrekt negeren, leidt  onverbiddelijk tot boosheid en verdriet, zoals de filosoof Arnold Cornelis al eens heel helder beschreef. De wil en het vermogen tot zelfsturing van mensen moet gerespecteerd worden. Maar dat is iets anders dan afzien van elke vorm van onderwijzen. Leren is een sociaal proces. In de wisselwerking met de meer wetende, bouwt de student aan zijn eigen kennis. Dat proces helemaal in handen van studenten leggen, hen het zelf laten sturen is een

VERDER LEZEN | REAGEREN ►

Praktijkboek lesgeven in het mbo

Het is af. Nou ja af… Het manuscript ligt bij de uitgever. Een redacteur gaat er nog met de stofkam doorheen en dan gaat de vormgever er nog iets moois van maken. Maar het grootste deel ons werk, Kitty van Dijck en ondergetekende, zit er op. Met een beetje geluk ligt het boek in december bij Coutinho in de etalage: Praktijkboek lesgeven in het mbo.  Het was hoog tijd dat het er kwam. Het mbo ontwikkelt zich rap tot modern vormgegeven onderwijs. Daar lesgeven vraagt om een creatieve rolopvatting van de docent. Het snel kunnen wisselen tussen de rol van instructeur, begeleider en coach vraagt om een groot handelingsrepertoire van de docent. Het is voortdurend keuzes maken. Dat vraagt ook om inzicht in waarom je doet wat je doet.  Hoe het onderwijs er ook uit ziet, de docent speelt een belangrijke rol in de regie. Wat moet klassikaal en wat

VERDER LEZEN | REAGEREN ►

Red het onderwijs?

Alles in de scholen lijkt tegenwoordig om doelen te draaien. Wat moeten de studenten of leerlingen aan het einde van de les of periode weten en kunnen. Opbrengst gericht werken heet dat. Eerst maar even de voorkant van het verhaal. Ja, doelen doen er toe en ja, je gaat naar school om wat te leren. Als er niet geleerd wordt verliest de school zijn bestaansrecht. Tot zover die kant van de waarheid. Maar als ik in scholen rondloop, krijg ik meer en meer de indruk dat de school onderdeel is geworden van een soort maatschappelijk productieproces: Je schrijft voor wat er uit moet komen, levert de grondstoffen daarvoor pasklaar aan en sleutelt vervolgens een zo efficiënt mogelijk productieproces in elkaar. Methodes die de stof naadloos aanbieden, uitgekiende toetsing en data gestuurde volgsystemen die opletten of iedereen nog in de pas loopt. Onderwijs als industrie, als productiebedrijf met managers die meer

VERDER LEZEN | REAGEREN ►

ACTUELE ZAKEN

Nieuw!

Er komt een nieuw boek aan over het begeleiden van zelfsturing op het mbo. Dat werd tijd. Zo gauw het er is hoort u meer van mij!

REAGEREN ►

Een HAND boek

Wat is dat, een ‘handboek’? Een boek om bij de hand te hebben? Een boek dat je ‘handig’ maakt? dat je leert wat te doen? In het onderwijs bestaan allerlei ‘handboeken’. Wat heb je daar wel en niet aan? Misschien toch eens iets over schrijven…

REAGEREN ►

HILL?

Er waart een nieuw onderwijsconcept rond. High Impact long Lasting Learning. Ik word altijd een beetje dwars van die populaire naamgeving, maar hier duikt de naam van Filip Dochy op. Die schreef ooit uiterst bruikbare gedachten over anders toetsen. Tijd voor studie…

REAGEREN ►

Kirschner & co

Paul Kirschner & co schreven een beleidsadvies voor de nieuwe minister van onderwijs. Het werd een ronduit sacherijnig stuk. Binnenkort maar eens iets over schrijven.

REAGEREN ►

Online verboden?

De tweede kamer sprak zich onlangs uit voor een verbod op online onderwijs in het mbo. Natuurlijk is alles online verkeerd, maar het helemaal verbieden is net zo dom…

REAGEREN ►

CONTACT OPNEMEN